Ustawa krajobrazowa a Twoja reklama zewnętrzna
Nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym miała być początkiem walki z chaosem wizualnym w Polsce, będąc wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu w gminach. Co realnie się zmieniło od wejścia w życie ustawy krajobrazowej? Co należy wziąć pod uwagę, stawiając reklamę zewnętrzną w 2026?
Czym jest ustawa krajobrazowa?
Ustawa krajobrazowa to potoczna nazwa dokumentu podjętego z dn. 24 kwietnia 2015 r, który dał samorządom narzędzia do zwiększenia ochrony lokalnej przestrzeni. W świetle nowych przepisów każda gmina może określić własne regulacje dotyczące umieszczania reklam, ogrodzeń i innych elementów małej architektury na jej obszarze. W związku z decentralizacją zasad i warunków sytuowania ww. obiektów to, co dozwolone w Krakowie może być zakazane w Jeleniej Górze. Nic dziwnego, że na początku nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu wprowadziła sporo chaosu.
Uchwała krajobrazowa czy ustawa – czym się różnią wytyczne urzędów?
Lokalne przepisy, nazywane uchwałami krajobrazowymi, skupiają się na szczegółowym planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym danej gminy. Zasady umieszczania elementów małej architektury przestały być więc narzucane odgórnie, na skalę ogólnopolską. Taka metoda miała pozwolić na podniesienie standardów jakościowych w przestrzeniach publicznych o szczególnym walorze historycznym (np. starówki) lub wizualnym (np. unikatowe panoramy).
Jak ustawa krajobrazowa wpływa na reklamę zewnętrzną
- Wielkość baneru reklamowego jest najczęściej określanym parametrem. Podaje maksymalne wymiary szyldów na budynkach oraz gabaryty billboardów wolnostojących.
W Izabelinie ustalono, że na danej nieruchomości mogą znajdować się max. 2 wolnostojące konstrukcje, a pow. tablic reklamowych musi być mniejsza niż 6 mkw.
- Wykluczenie reklam – poprzez zaznaczenie obszarów o istotnych walorach estetyki lub znaczeniu historycznym, w których tablice nie mogą zostać umieszczone na stałe (w takich miejscach czasem możliwe jest skorzystanie z reklam mobilnych), a także całkowity zakaz reklamowania.
Gmina Konstancin-Jeziorna zakazuje reklam zewnętrznych. Dozwolone są jedynie szyldy, np. nad wejściem do sklepu.
- Wykluczenie wybranych form reklamy – w niektórych strefach gminy zakazane może być stosowanie konkretnych rodzajów nośników reklamowych.
Na Starówce w Krakowie nie można postawić billboardu i innych reklam wolnostojących. Za to dozwolone są szyldy, reklamy umieszczane w wiatach przystankowych czy słupy plakatowe.
- Estetyka tablic reklamowych i urządzeń reklamowych – określa się materiał wykonania konstrukcji reklamowych, a także kolorystykę baneru marketingowego, podświetlenie, sposób montażu lub formę szyldów.
W Grodzisku Mazowieckim reklama na budynkach musi widzieć symetrycznie, nie zasłaniając elementów architektonicznych. Uchwała eliminuje banery z siatek lub plandek jako materiałów słabych estetycznie. Dąży do spójnej identyfikacji wizualnej budynków – np. zamiast kilku samodzielnych reklam firm, jedna wspólna tablica.
- Umiejscowienie reklamy – umieszczanie reklam na prywatnych posesjach może być dozwolone, a jednocześnie obwarowane koniecznością np. uzyskania pozwolenia na budowę. Najczęściej dotyczy to jednak nieruchomości przy jezdni. Reklama w pasie drogowym (nawet jeśli to tylko szyld semaforowy) często wymaga pozwolenia.
W największych miastach, jak np. w Warszawie, generalnie zabrania się montażu reklam na budynkach. Są dopuszczane tylko na „ślepych” ścianach (bez okien) lub krótkoterminowo na rusztowaniach remontowych.
Opłata reklamowa – ile może wynosić?
Opłata reklamowa jest nakładana na reklamodawcę – podmiot reklamujący się. Gminy mogą ją pobierać, ale nie mają takiego obowiązku. Ustawa krajobrazowa daje jednak maksymalne stawki takich opłat. Są one sumą dwóch składowych: części stałej za sam fakt posiadania nośnika oraz zmiennej zależnej od jego rozmiaru:
- część stała: ok. 3,7-3,9 zł za dzień
- część zmienna: ok. 0,33-0,36 zł/m² za dzień
Billboard 50 mkw – wyliczenie opłaty reklamowej za 1 rok:
🔹 część stała:
1 nośnik × stawka × 365 dni
🔹 część zmienna:
50 m² × stawka × 365 dni
Jak przygotować reklamę zgodną z ustawą krajobrazową?
Zapoznanie się z uchwałą krajobrazową w gminie, w której chcesz postawić nośnik, jest pierwszym krokiem. Następnie należy potraktować jej wytyczne jak specyfikację techniczną. Trzymać się wymiarów maksymalnych, rodzaju dozwolonych nośników, materiałów, z jakich mogą być wykonane i założeń estetycznych przekazu marketingowego. Na końcu: znaleźć firmę, która będzie trzymać się tych założeń.
My polecamy zacząć od końca :) i skontaktować się z nami. Wszelkie formalności bierzemy na siebie, abyś Ty miał więcej czasu na prowadzenie swojego biznesu. Zajmiemy się zgłoszeniami i trzymaniem się lokalnych zasad (a w gratisie: możemy Ci znaleźć miejsce na Twoją reklamę). Brzmi ciekawie? Zadzwoń na 500 600 803.
FAQ – Sprawdź najczęściej zadawane pytania o ustawę krajobrazową
Co reguluje uchwała krajobrazowa w przypadku reklam zewnętrznych?
Uchwała krajobrazowa określa zasady sytuowania reklam w przestrzeni publicznej, w tym ich dopuszczalne formy, wielkość, lokalizację oraz sposób montażu. Może też wprowadzać zakazy stosowania określonych nośników reklamowych na wybranych obszarach miasta, np. w centrum lub w strefach zabytkowych.
Jaka jest kara za reklamę niezgodną z przepisami uchwały krajobrazowej?
Wysokość kary za naruszenie uchwały krajobrazowej może wynieść nawet kilkaset zł dziennie za nośnik. Jej wysokość zależy m.in. od gminy, strefy, wielkości reklamy; np. w Krakowie za każdy 1 m² reklamy umieszczonej niezgodnie z przepisami z 2020 r zapłacisz 122 zł dzienne. Rekordowa kara została nałożona w Poznaniu = 400 tys. zł za nielegalny nośnik w centrum miasta.
Skąd mam wiedzieć, czy moja reklama jest zgodna z ustawą krajobrazową?
Nowe obowiązki i obostrzenia wynikające z ustawy znajdziesz w BIP-ie, na stronach www gminy lub w urzędzie miasta. Warto się z nimi zapoznać jeszcze przed umieszczeniem reklamy w przestrzeni. Rzetelne firmy oferujące tablice reklamowe sprawdzają dokumentację w gminach, zanim zamontują konstrukcję, co ułatwia proces reklamowania.